UWAGA! Strona korzysta z plików cookies. Aby dowiedzieć się więcej kliknij tutaj. x

Blog

Protokół stanu faktycznego – niewykorzystany potencjał

Protokół stanu faktycznego to dokument urzędowy zawierający zapis naocznych spostrzeżeń komornika sądowego poczynionych w toku osobistych oględzin, uregulowany w Ustawie z dnia 22 marca 2018 r. o Komornikach Sądowych. Przywołana ustawa zmieniła w dotychczasowym brzmieniu przepisów obowiązujących do końca 2018 roku charakter tej instytucji. Przede wszystkim usunięto zapis o  tym, że protokół sporządza się „przed wszczęciem procesu sądowego lub przed wydaniem orzeczenia”. Ta zmiana rozszerzyła zakres sporządzania protokołu stanu faktycznego i obecnie zakres jest praktycznie ograniczony wyłącznie brzmieniem przepisu.

Protokół stanu faktycznego można zatem sporządzać w każdym czasie i może dotyczyć każdego stanu faktycznego, który komornik może własnymi oczami spostrzec. Dokument sporządzany przez komornika sądowego nie może zawierać zatem hipotez dotyczących zaobserwowanych zjawisk, relacji czy też związków przyczynowo-skutkowych.

 Najważniejszą cechą protokołu stanu faktycznego jest to, że ma on walor dokumentu urzędowego. Stanowi on zatem dowód na to, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 kpc, art. 76 § 1 kpa). Taka moc dowodowa powoduje, że ciężar dowodu twierdzeń przeciwnych do zawartych w protokole, zostaje przeniesiony na stronę przeciwną (art. 252 kpc, art. 76 § 3 kpa).     

Zastosowanie protokołu stanu faktycznego możliwe jest nie tylko w postępowaniu cywilnym, administracyjnym ale również w sprawach o ubezpieczenia, rolnych i wielu innych. Oczywiście nie należy zapominać o kwestii, że protokół stanu faktycznego jak każdy dowód podlega on ocenie organu prowadzącego postępowanie (sąd, organ administracji publicznej), jednakże moc dowodowa powoduje, że jest go trudniej obalić niż inne dowody takie jak na przykład zeznania świadków.

Należy spodziewać się, że zmiana uregulowania protokołu stanu faktycznego poprzez rozszerzenie możliwości jego stosowania pozwoli na szersze jej wykorzystanie obok powszechnie stosowanego zabezpieczenia dowodów (art. 310-315 kpc).

Na marginesie należy dodać, że we Francji, skąd ta instytucja procesowa przyszła do naszego porządku prawnego, protokoły stanu faktycznego stanowią nawet do 1/3 wszystkich czynności wykonywanych przez tamtejszych komorników sądowych, co wskazuje, że wykorzystanie tej instytucji może być bardzo szerokie.


Powrót do listy wpisów